ساعت ۱۱:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٤/٤/۱٧  کلمات کلیدی:

به نام خدا

ويژگي هاي طبيعي نواحي قطبي

 

مفاهيم:                                                                                                               

 

قطب شمال                                    Arctic

 

قطب جنوب                                  Antarctic

 

آب و هوا                                              Climate                                                   

خورشيد نيمه شب         Midnight-sun                                    

 

سيرك يخچال                         Glacier

 

كوه يخ                                                        Iceberg

 

زمين يخ زده                         permaferost        

 

جايگاه خرس             Oklavic           

 

جايگاه انسان                                  Inovic

 وسعت خشكي ها و دريا ها در دو ناحيه ي قطبي شمال و جنوب يكسان نيست. حدود نواحي قطبي به وسيله ي مدارهاي شما لگان ( ناحيه ي قطبي شمال) و جنوبگان ( ناحيه قطبي جنوب ) مشخص مي شود عرض جغرافيايي اين مدارها چند درجه است؟

در شكل1كتاب هر يك از مدارها به صورت يك دايره ديده مي شود . مركز هر يك از اين دايرها نقطه ي قطبي است

شما لگان( ناحيه قطب شمال ): پهنه ي است كه قسمت اعظم آن اقيانوس منجمد شمالي در بر گرفته است و تنها قسمتهاي از شمال اروپا ، آلاسكا ، سيبري ، كانادا و جزيره بزرگ گرينلند. در داخل اين ناحيه قرار دارد بيشتر از اين منطقه در ميان آبهاي سرد محصور است.

 

جنويگان( ناحيه ي قطب جنوب): به صورت يك قطعه خشكي تقريباً مدور در جنوبي ترين قسمت كره زمين قرار گرفته است به جزيره باريكي كه از اين سرزمين جدا شده و به سمت آمريكاي جنوبي كشيده شده است پالمر نام دارد.  در شبه جزيرة پالمرخليج هاي وجود دارد  كه به نام كاشفان آنها راس ودل نام گذاري شده اند.

 

موضوع : آشنايي بيشتر با ( قاره قطب جنوب )

قاره قطب جنوب يكي از دور افتاده ترين خشكي هاي زمين است كه حدود 200 ميليون سال قبل بخشي از قارة گندوانا بوده است ، مساحت آن نزديك به 14 ميليون كيلومتر مربع است و از دايرة 60 درجه عرض جنوبي آغاز مي شود و نقطه قطب جنوب در مركز آن قرار گرفته است قسمت اعظم اين سرزمين فلاتي مرتفع و متراكم است كه از برف و يخ پوشيده شده و سنگ عريان در برخي سواحل و يا در كوهستان هايي ديده مي شود كه از زير يخ خارج شده اند. در اين قاره سلسله جبال متعددي چه در حواشي قاره و چه در مركز قطب وجود دارد كه برخي از قله هاي اين كوهها مثل قله ي ماركهام تا 4580 متر ارتفاع دارد . اين قاره مرتفع ترين قارهاي زمين است. 95 درصد سطح آن از لايه هاي يخ به به قطر متوسط 2 كيلومتر پوشيده شده ، قطورترين لايه يخ در اين منطقه 8/4كيلومتر ضخامت دارد. با تراكم آهسته برف در طول ميليون ها سال ، كلاهك يخي امروزه قطب جنوب به ضخامت تقريباً 2 كيلومتر رسيده است. اين كلاهك يخي 98 درصد از جرم قطب جنوب را تشكيل مي دهد و حجم آن به 30 ميليون كيلومتر مكعب مي رسد

آب و هوا : فسيلهاي ريز دريايي وبقاياي گياهان اين قاره شواهدي بر اين امر هستند كه آب و هواي قطب جنوب در گذشته از اعتدال بيشتري برخوردار بوده است. در فاصلة 1600 كيلومتر از سواحل قطب جنوب يا آبهاي قطبي با آبهاي گرمتر شمالي برخورد مي كنندو اندكي از سختي آب و هواي قطبي جنوب كاسته مي شود. پوشش برفي سطح اين قاره حدود 80 تا 90 درصدتشعشعات دريافتي از خورشيد را به فضا بر مي گرداند. پديده انعكاس وزش بادهاي قوي رد قطب جنوب بر سرماي منطقه از زمين مي افزايند اين بادها بادهاي كاتاباتيك ( يا بادهاي فرود آينده )هست كه بر اثر حركت ، حركت هواي از  جو فوقاني از مدارات به سوي قطب جنوب مي آيد و به هنگام رسيدن به نواحي قطبي جنوب قسمت اعظم رطوبت خود را از دست داده و هوا ربه شدت سرد مي نمايد.

رطوبت بسيار كم موجود در اين حالت به صورت يخچال در آمده و يا به طور نسبتاً ملايمي به نواحي مركزي فلاتهاي قطب جنوب مي رسد پس مانندجريان هواي سردي كه پس از باز شدن در يخچال به خارج جريان مي يابد به سوي نواحي پست اطراف قطب جريان يافته و به تدريج بر سرعت آن

افزوده مي شود و در سواحل به حداكثر خود مي رسد. سرعت اين بادها گاه به 300 كيلومتردر ساعت مي رسد ميزان بارندگي سالانه 120 ميليمتر تخمين زده مي شود و در نواحي مرتفع مركزي قطب جنوب ميزان متوسط بارش 50 ميليمتر است.

حداقل درجه حرارت مطلق ثبت شده در روي كره زمين بر مدار 78درجه جنوبي و در ايستگاه وستوك در قاره ي قطب جنوب بوده است در 21 ژونية سال 1983 دماي هوا در اين ايستگاه به 89 درجه زير صفر مي رسد. و چون در چنين درجه برودتي هر مايع يخ مي بندد تحقيقاتي توسط دانشمندان قطب شناس در اين زمينه صورت گرفته است كه قطر يخ در زير اين ايستگاه به 3700 متر مي رسد. و چون در چنين درجه برودتي هر مايع يخ مي بندد تحقيقاتي توسط دانشمندان قطب شناس در اين زمينه صورت گرفته است.

سراسر منطقه قطب جنوب مانند قطب شمال داراي دو فصل است شش ماه شب از ابتداي آوريل تا آخر ستپامبر( از 13فروردين تا 8مهر) شش ماه روز (فقط فقط قطب) از ابتداي اكبر تا آخر مارس (از 9مهر تا 12فروردين)

در اين قاره ميكروب وجود ندارد، باكتري پيدا نمي شود و چيزي نمي پوسد زيرا سرما هر چيز را همان گونه كه هست نگه ميدارد. در سال 1942ميلادي افراد يك هيت اكتشافي غذايي باقي مانده از سال 1912 از افرادكاپيتان اسكات را با همان تازگي و طعم و مزه باقي مانده بود پيدا كردند و خوردند.

زندگي گياهي و جانوري

در مناطقي كه خاك و رطوبت كافي است خزه و جلبك وجود دارد در شبه جزيره قطب جنوب دو گونه گياه گلدار يافت مي شود  

زندگي گياهي در نواحي قطبي و اهميت آنها

در نواحي قطبي با توجه به شرايط طبيعي محيط ، اغلب نباتاتي مي رويد كه داراي عمر و قد كوتاهي هستند ولي در ايامي از سال كه روزها طولاني است و دماي هوا چند درجه اي بيش نيست افزايش مي يابد مخصوصاً در منطقة قطب شمال بوته هاي به ارتفاع 16 تا 30 سانتي متر امكان رويش پيدا مي كنند.

تنها گياهي كه در ناحيه قطبي جنوبي پيدا مي شود خزهاي كوچكي هستند كه بر روي سنگها و شنهايي كه در تابستان به تدريج از ميان يخ ها آشكار مي شود ،مي رويند. در قطب شمال ، سرزمين وسيع به نام توندرا وجود دارد با ذوب يخ ها در بهار شاهد رويش گياهاني مانندخزه، گلسنگ و بعضي گياهان گلدار كه به ندرت مي رويند ، هستيم

در قطب شمال ، سرزمين وسيع به نام توندرا وجود دارد با ذوب يخ ها در بهار شاهد رويش گياهاني هستيم

زندگي جانوري در قطب ها و اهميت آن

در هيچ يك از قطب هاي كره زمين حيات جانوري چندان پر رونق نيست ولي در زندگي در قطب شمال تنوع بيشتري ديده مي شود.

جانوران منطقه قطبي نقش ارزنده ايي در چرخه حيات اين مناطق دارند.

گوشت ، پوست ، پشم ، چربي ، استخوان و ديگر قسمتهاي بدن آنها هر يك به شكلي نيازهاي ساكنان را برآورده مي سازد. جانوران بزرگ مانند خوك آبي ، وال ها و خرس هاي قطبي ( كه جزء پستانداران خون گرم مي باشد ) وجود دارند و پوست ضعيفي مانند عايق  براي بدن آنها است كه دماي بدنشان را در حد ثابت در طول سال نگه مي دارد.

در حاشيه منطقه قطبي شمال حيوانات چون خرس ، روباه و انواع گوز در خشكي و انواع وال فك يا سيل ، شير دريايي ، اسب آبي و انواع ماهيان در دريا زندگي مي كنند.

در آبهاي اطراف قطب جنوب علاوه بر انواع پنگوئن و شير ماهي كه عمده ترين جانوران اين ناحيه محسوب مي شوند انواع وال ماهي مثل فين ، فك ، خرچنگ و كريل ( جانور پروتين دار ) يافت مي شوند، جانوراني كه در برف و يخ قطب شمال و جنوب زندگي مي كنند براي تغذية به دريا    وابسته اند.

اقيانوسها ي سرد به دليل وجود پلانگتون ها كه اولين حلقه زنجيرة غذايي هستند و آنها غذاي ميگوهابي به نام كريل مي باشد داراي ارزش زيادي هستند جانوران اين نواحي در كنار ساحل زندگي مي كنند. و جالب اينكه در بدن بسياري از گياهان و جانوران ساكن مناطق سرد نوعي ماده شيميايي ضد انجماد وجود دارد كه شبيه مايعي است كه به عنوان ضد يخ در اتومبيل استفاده مي شود.

برخي از انواع كرم ها و حشرات ريز را نيز در قطب جنوب مي توان يافت. مهمترين جانورانقطب جنوب را نيز در قطب جنوب را شير درياي و پنگوهن ها تشكيل مي دهد و در آبهاي اطراف ان انواع نهنگها و ماهي ها و نوعي جانور پروتئين دار به نام كريل وجود دارد پنج گونه پرنده دريايي كه قدرت پرواز ندارند در قطب جنوب زندگي و در طول زمستان زير يخ زندگي مي كنند تنها پستاندار قطب جنوب شير دريايي است كه وزن آن گاه تا 410 كيلو گرم مي رسد و در تمام طول زمستان زير يخ زندگي مي كند و داراي انواع مختلف است. خطرناك ترين حيوان قطب پلنگ دريابي است. امپراطور قطب پنگوئن نيز داراي وزني برابر با 36 كيلو گرم و قدي گاه تا 120 سانتيمتر است.

منابع ثروت قطب جنوب   

 1ـ وجود ذخاير عظيم اهن زغال سنگ و فلزاتي مانند مس، كرم، نيكل،سرب،طلا،نقره،منگنز، كبالت

2 ـتخمين ذخاير نفت تا 45ميليارد شبكه و ذخاير گاز تا 115 ميليارد مترمكعب

3 ـمنابع درياي مانند ماهي و كريل

منابع :

1- national Geographie magaxine  , april1987.washingt9n d.c

pp538 – 549 < aditionaimap .

   - Encyclopedia pfthe  woril . hamlyn  pub  loxdon (1973) . pp . – 236 . 240 2

آب و هواي  نواحي قطبي

ويژگهاي چون سرماي شديد. بارش كم و وزش بادهاي سرد دائمي آب و هواي نواحي قطبي را از ساير نواحي جهان متمايز مي سازد:

سرماي شديد و دائمي

مهمترين اب و هواي قطبي وجود سرماي شديد در تمام طول سال است. علت اصلي اين پديده آن است كه نواحي قطبي انرژي كمي را از خورشيد دريافت مي كنند. وجود پوشش برف و يخ در سطح زمين موجب بازتاب قسمت عمده ي انرژي تابشي و در نتيجه تشديد سرما مي شود.

فشار زياد و خشكي هوا

در نواحي قطبي، سرماي شديد باعث فشار زياد هوا وكاهش ميزان بخار آب موجود در جو ( آتمسفر) مي شود؛

در نتيجه، در اين نواحي ميزان بارندگي كم است.

آيا مي توانيد دليل كم بودن بخار آب را در اين نواحي ذكر كنيد؟

همان طور كه مي دانيد، هواي سرد، رطوبت كمتري را در خود نگه مي دارد.هواي سرد قطبي نيز به دليل سرماي هوا به سرعت متراكم مي شود و بارشهاي ناچيزي را به شكل برف ظاهر مي سازد

تداوم سرما موجب انباشت برف در طول هزاران سال شده و توده هاي از يخ و برف دائمي را در اين نواحي ايجاد كرده است.

 

بادهاي سرد و خنك قطبي

هواي نواحي قطبي سنگين و پر فشار است هواي پر فشار با حركت به سمت عرض هاي پايين موجب وزش بادهاي سرد و خشك مي شو.اين بادها كه به بادهاي قطبي موسوم اند، هواي سرد را به نواحي معتدل منتقل مي كنندتوده هاي هواي سرد به هنگام پيشروي به سوي عرض هاي پايين تر با هواي معتدل و مرطوب برخورد كرده و به علت سنگين بودن، ضمن لغزش به سمت پايين هواي مرطوب را وادار به صعود مي كنند هواي كه به سمت بالا مي رود سرد مي شود و پس از آنكه به درجه اشباع مي رسد متراكم مي شودو موجب ريزش هاي جوي به ويژه برف مي شود.

قطب ها در حال تغيير

گرم شدن قطب ها و ذوب يخ ها : دماي متوسط زمين طي صد سال گذشته نسبت به ده هزار سال قبل افزايش يافته است. اگر افزايش دما به همين ترتيب ادامه يابد ، شايد جهان در قرن بيست و يكم با مسايلي چون آب شدن يخ هاي قطبي بالا آمدن آب ، اقيانوس هاو به زير آب رفتن بخشي از خشكي ها روبرو شود.

آهنگ فصلي در نواحي قطبي

در ناحية قطب شمال روز اول تير ماه بسيار طولاني است و خورشيد 24 ساعته تمام بالاي افق باقي مي ماند. در اين حالت هر چه به طرف قطب شمال پيش برويم خورشيد روزهاي بيش تري در آسمان مي ماند و در نقطة قطب شمال ، خورشيد مدت 6 ماه در آسمان است و دور افق مي چرخد و غروب نمي كند.به همين دليل شبهاي قطبي به ويژه نواحي قطبي نزديك به نقطه قطبي ، شب كامل نيست بلكه به دليل اين كه خورشيد تنها كمي پايين تر از افق قرار دارد مقداري روشنايي در آسمان ديده مي شود. طولاني ترين روز در ناحيه ي قطب شمال و در مدار 66درجه و 33دقيقه ، روز اول تير است . در اين روز مردم ساكن اين نواحي خورشيد را در تمام 24 ساعته و حتي نيمه شب در بالاي افق مي بينند. اين پديده را خورشيد نيمه شب مي نامند. درست در همين زمان در

ناحيه ي قطبي جنوب ( و در مدار 66درجه و 333دقيقه ) يك شب 24 ساعته حاكم است و در اين  مدت خورشيد در آسمان ظاهر نمي شود. تغيير فصول در نواحي قطبي با تغييرات زياد طول روز و شب همراه است. هر چه از نقطه قطب با 6ماه روز يا 6ماه شب به سمت مدارهاي قطبي پيش مي رويم، از تعداد روزهاي 24ساعته يا شب هاي 24 ساعته كاسته مي شود. چنان كه در نقاط واقع بر مدارهاي قطبي 66درجه و 33دقيقهتنها يك روز يا يك شب 24ساعته در طول سال وجود دارد.         

شفق قطبي ـ كه به آن سپيده ي قطبي نيز مي گويند. يكي از باشكوه ترين پديده هاي طبيعي است كه به رنگ هاي سرخ ، زرد ، سبز ، آبي  و بنفش در آسمان نواحي قطبي ديده مي شود.سپيده جوي به صورت شعاع هاي نور ، پرده ها ي آويخته و مناظر  زيباي ديگر ديده مي شود.اين پديدهدرارتفاعين 50 تا 950 كيلومتري روي مي دهد.به عقيده ي پژوهشگران ، عامل ظهور يان پديده الكترون و پرتون هاي سريع السير صادر شده از خورشيدند كه تحت تاثير ميدان مغناطيسي زمين به جانب نواحي قطبي روانه مي شوند. اين ذرات كه داراي بار الكتريكي هستند. پس از برخورد با مولكولهاي جو تحريك ميشوند و از آنها نور ساطع مي گردد.

 

خورشيد و لكه هاي خورشيدي و شفق قطبي

خورشيد يك ستاره است ستاره اي كه در زمره ديگر ستارگان مي باشد و از فرايندتكامل آنها مستثني نيست. در حقيقت وقتي ستارگان با هم مقايسه شوند. خورشيد از حيث اندازه ستاره اي در حد متوسط است بر اين باور هستيم كه خورشيد 6 ميليون سال ديگر هم چنان به ما آسايش خواهد بخشيد خورشيد در هر ثانيه 600 ميليمن تن هيدروژن خود را از دست مي دهد.

 

 

منظور از فعاليتهاي خورشيد چيست ؟

فعاليتهاي خورشيد اصطلاحي است كه براي دوره اي بودن پديدهاي سطح خورشيد انتخاب شده است تعداد لكه ها و زبانه هاي سطح خورشيد در طول زمان ثابت نيست و در طول يك دوره افزايش و كاهش مي يابد اينها پديده هاي هستند كه فعاليتهاي سطح خورشيد  ناميده مي شود . مطالعات جدي روي اين فعاليها از زماني شروع شد كه هاينريش شوابه آلماني در 1843 نتيجه 17 سال مطالعه و ثبت لكه هاي خورشيد را منتشر كرد.هر لكه كه بر سطح خورشيد باز مي شود و شروع به فعاليت مي كند و هر شراره كه از سطح خورشيد فوران مي كند باعث مي شود تا سيلابي مهيب از ذرات باردار پر انرژي مانندالكترون و پروتون به طرف زمين خورشيد پرتاب شود . اين سيلاب را با نام بادهاي خورشيدي مي شناسند كه بيشتر از كمربند استواني خورشيد توليد مي شود. نتايج دقيق نشان مي دهد كه متوسط دوره فعاليتهاي خورشيد 2/11 سال است كه بين 5/7 تا6اسال در نوسان است .

ذرات باردار پر انرژي آثار متفاوتي بر مواد متفاوت دارند ، خصوصاً اگر به همراه خود اشعه ايكس و ساير تابشها را هم داشته باشند مطالعات نشان مي دهد كه اين بادها بر رشد گياهان تاثير مي گذارند. در سالهاي اوج فعاليت خورشيدي  رشد گياهان بيشتر مي شود كه اين از بررسي حلقه هاي سالانه درختان مشخص شده است . ضخامت حلقه هاي سالانه درختان در سالهاي اوج فعاليت خورشيدي بيشتر از ساير سالهاست برخورد اين ذرات باردار با لايه هاي بالاي جو هم باعث توليد يون در اين لايه مي شود كه در سالهاي اوج فعاليت اين مسئله به اوج مي رسد كه از تابش الكتريك كه از بالاي جومي آيد قابل تشخيص است پديده اي زيباي نور قطبي  نيز حاصل همين فعاليتهاي خورشيدي است جو خورشيد ميلياردها تن پلاسما به فضا مي فرستند. اين مواد فورانهاي جرمي ، تاج ( cme) ناميده مي شوند و با سرعتي بيشتر از 300 كيلومتر در ناحيه فضا مي پيمانند.و فقط در چند روز به زمين مي رسند.

1ـ هسته: انرژي در اين جا توليد مي شود. هيدروژن در 27 ميليون درجه  فارنهايت به هليوم تبديل مي شود هسته 2 در صد حجم خورشيد را اشغال كرده ، اما نيمي از جرم آن را تشكيل مي دهد. در اينجا درجه حرارت به اندازه كافي بالا است كه بتواند همجوشي يك عنصر با عنصر ديگر ميسر سازد.

2ـ زون مياني: در اطراف هسته مركزي منطقه اي وجود دارد كه از طريق تابش ، انرژي توليد شده در مركز خورشيد را از آن خارج و به منطقه بالاتر مي رساند و به عبارت ديگر انرژي كه ازهسته متصاعد مي شود به ارامي از يان منطقه عبور مي كند.

3 ـ زون همرفتي: منطقه همرفت خورشيد كه بالاي منطقه تابش قرار دارد لايه نا آرامتري است. ضخامت اين لايه حدود 000/150 كيلومترتزديك به يك چهارم شعاع  خورشيد است.

4 ـ فتوسفر: در اين زون باريك ( 300مايلي ) اتمسفر خورشيد از تيره به شفاف تغيير حالت مي دهد و نورهاي مرئي متصاعد مي شوند. متوسط حرارت ده هزار درجه فارنهايت است.

5 ـ لكه هاي خورشيدي( sun spots  ) لكه هاي خورشيدي به صورت لكهاي تاريك با حواشي نا منظم روي شيد سپهر درخشان ( سطح مرئي خورشيد ) ظاهر مي شود دليل تاريك رسيدن انها همان دماي پايين آنهاست.

6 ـ انرژي آزاد شده بر اثر انفجار هاي عظيم

در لكه هاي خورشيدي ، حرارت شراره ها گاهي تا 36 ميليون درجه فرا نهايت مي رسد و جرياني از ذراتن باردار به شكل بادهاي خورشيدي ايجاد مي كند .

7 ـ كرموسفر: اين بخشي ايجاد نوري مي كند كه در جريان كسوف ديده مي شود.

8 ـ تاج خورشيد: دماي اين اتمسفر خارجي رقيق خورشيد به بيش از 2 ميليون فرا درجه مي رسد و منبع نيرومندي از اشعه ايكس مي باشد.

9 ـ بادهاي خورشيدي :

اساساً از پروتن ها و الكترون ها تشكيل شده اندو با سرعت 200 تا 500 مايل بر ثانيه از كنار زمين عبور مي كند و شفق ها را ايجاد مي كند. جلوه هاي شفقي يكي از تماشا يي ترين پديده هاي جوي است ذرات بادهاي خورشيد ملكول هاي موجود در بالاي جو را بمب باران مي كند. اين ذرات ملكول ها و اتمها را در يون كره بر هم مي زند در اثر اين بهم خوردگي ملكول ها و اتمها تشعشي را ساطع مي كنند كه به صورت شفق ديده مي شود.

گسترده ي يخچال ها در سطح زمين

 يخچال ها در ده درصدساحت كره ي زمين پراكنده شده اند آن ها در مناطقي مانند نواحي قطبي و ارتفعات كوهستاني كه دما زير صفر درجه است و برف رد تمام سال باقي مي ماند تشكيل مي شوند. علاوه بر دما ، عوامل ديگري مانند شدت و جهت بادها، وضع تابش خورشيد و شيب محل در تشكيل يخچال موثرند. ذرات برف حفره هاي بسياري دارند كه از هوا پرند ذوب تدريجي لايه هاي روي برف و فرو رفتن آب حاصل انهادر لايه هاي زيرين و يخ زدن مجدد آن موجب تراكم بيش تر برف مي شود از سوي ديگر ، انباشته شدن برف ها بر روي هم  و فشار حاصل از وزن زياد ، آن ها را به يخ برف يا نوه تبديل مي كند.سپس در اثر فشار بيش تر و حركت يخ ، ابتدا يخ حباب دار و سپس يخ بلوري ـ كه داراي بلورهاي درشت و شفاف و سنگين است ـ بوجود مي آيد. زماني كه ضخامت توده يخ به حد كافي مي رسد و حركت خود را آغاز مي كند، يخچال ناميده مي شوديخچال هاي قطبي   اين يخچال ها توده هاي عظيم يخ هستند كه در مناطق قطبي قرار دارند و به تنهاي حدود 95 درصد يخچالهاي كنوني كرة زمين را در بر مي گيرد. شكل آنها به صورت سر پوش و كلاهك يخي است كه يخسار ناميده مي شود .يك قشر يخي به وسعت تزديك به 2 ميليون كيلومتر مربع وضخامت بيش از 3 كيلومتر جزيرة گرينلند را مي پوشاند. يخچال هاي قطب جنوب حدود 7 برابر يخچال گرينلند وسعت دارند پهناي يخ در اين منطقه 13 كيلومتر مربع و ضخامت آن حدود يك كيلومتر است و 90 درصد يخ جهان در اين جا قرار گرفته است.يخچال هاي كه سطح مناطق قطبي را پوشاند در نتيجه ي سنگيني تودة يخ كه از مركز به آن ها فشار وارد مي كند ، به اطراف فشار مي آورند و چون مانعي بر سر آنها وجود ندارد به سمت خارج پيش روي مي كند آنها وقتي كه به دريا مي رسند د راثر برخورد با امواج دريا مي شكنند و وارد آب مي شوندكه اين توده هاي يخ شناور كوه يخ يا آيسبرگ نام دارند.

آيسبرگ خطري براي كشتي راني :

گاه كشتي ها يي كه در عرض هاي بالاي جغرافيايي حركت مي كنند ، در مسير خود با اين توده هاي عظيم پنهان در زير اب برخورد مي نمايند و در هم مي شكنند، نامنظم بودن شكل اين كوه هاي يخي تشخيص فاصله ي واقعي آن ها را از كشتي ها دشوار مي سازد.

آيسبرك منبع آب شيرين:

آيسبرگ با وجود خطراتي كه دارند، به علت حركت به سمت عرض هاي پايين شايد بتوانند به عنوان منبع آب شيرين در مناطق كم آب ساحلي مانند استراليا ي غربي و عربستان قرار گيرد.

لايه ي ازن بر فراز قطب ها

لايه ي ازن جو زمين مانند يك صافي بخش زيان بار اشعه فرابنفش خورشيد را جذب مي كند در شرايط معمولي توليد و تخريب ازن به مقدار يكسان انجام مي گيرد. اما در دههاي اخير، بر اثر توليد برخي مواد مانند cfc ها شوينده ها وسردكننذهها ازن بيش از توليد آن شده است . در نتيجه لايه ي ازن نازكتر گرديده است نازك شدن لايه ي ازن را در اصطلاح « حفره» مي گويند.

معرفي منابع براي اطلاع بيشتر

1 ) شايان سياوش ، آشنايي بيش تر با قاره ي ششم ، قاره قطب جنوب ، مجله ي رشد آموزش جغرافيا ، شماره 13.

2 ) شي پرويليز پويش هاي گيتا شناسي ( اكتشافات جغرافياي ) دنياي يخ بسته : ترجمه ي مهندس عباس جعفري ـ نشر گيتا شناسي.

3 ) آسيموف ايزاك جنوبگان ترجمه ي دكتر علي نوري ، نشر دنياي نو، زمستان 1371

4 ) اسيمت فرانسيس ، جهان يخبندان شمال ، ترجمه ي اردشير زنده ياد ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، تهران 1369 .

5 ) سعيديان عبدالحسين ، مردمان جهان ، نشر سعيديان ، چاپ پنجم 1373 .

6 ) دگاني هايي ، نجوم، زبان ساده ( جلد 1 و 2 ) ترجمه محمد رضا خواجه پور ، انتشارات گيتا شناسي ، مهر ماه 1369 .

7 ) م ـ اي ـ كارتي ـ كاپيتان اسكات ، ترجمه ي منوچهر خرابي ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، تهران ـ 1352 .

سايت هاي اينترنتي در مورد قطب

1 ) اطلس ها                                                 WWW.atlapedia.com

2 ) نقشه هاي خبري                            WWW.newsmap.com       

3 ) نقشه هاي ديجيتالي رايگان              WWW.digital _wisdom.org

4 ) نقشه هاي سياسي و طبيعي            WWW.map_online.net

5 ) نقشه و اطلس ها                              /ge WWW.oddens.goeg.u

6 ) جغرافي جهان                                         WWW.ulbk.sc.at/geolin

7 ) منابع جوان                                                    WWW.census.gov/geo/WWW

8 ) بخش هاي مهم جهان                                        WWW.americasroof.com/world.html

9 ) نقشه                                                             WWW.mapquest.com                                                         WWW.SALAMATIRAN.COM

10) پايگاه اطلاعات نقشه اي                                             WWW.mapping.usgs.org

11 )اطلس كامل جهان                                                                  WWW.amiglobe.com

      

 

       Antarctica:(WWW.cio.gov/publication/factbook the Antarctica   

 

   cool Antarctica ويژگي موقعيت كشورهاي مالك قطب جنوب

 

enowikipedia.orglwiki/antarctica ، موقعيت جغرافي قطب جنوب

 

wwschools.ash.org.au/elanorah/ice hotel  زندگي در قطب

 

            eskimo         www.eskima.com .             

www.arctic.noaa.gov/detect/human               انسان

 

          www.photolib.noaa.gov/peopheانسان در قطب

 

     http//memory.ioc.gov

 

با استفاده از كلمات كليدي درس مي توانيد با موتورهاي جستجو اطلاعات و سايت جديد و  بيش تر بدست آوريد .