ساعت ۱٢:٤٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٤/۳/٢٥  کلمات کلیدی:

صرفه‌جويي در مصرف انرژي خانگي

يكي از منابع مهم آلاينده هوا ، مصرف انرژي در بخش‌هاي مختلف مي‌باشد. اين در حالي است كه مصرف انرژي در ايران 5/6 برابر استاندارد جهاني است.

از آنجايي كه بالاترين مصرف انرژي مربوط به بخش خانگي و تجاري است ، مصرف بهينه انرژي در اين بخش تأثير به سزايي در كاهش آلودگي هوا و محيط زيست دارد. اين امر نيازمند تغيير در روشها و الگوهاي مصرفي ما در منازل و محل كار است.

 

الف) برق

همه ما در منازل خود از برق استفاده مي‌كنيم. از سوزاندن نفت و گاز در نيروگاهها، برق توليد مي‌شود. پس براي توليد برق بيشتر نياز به سوزاندن نفت و گاز بيشتري است كه سبب آلودگي هوا مي‌شود. بنابراين با استفاده از روشهاي زير ضمن صرفه‌جويي در مصرف انرژي مي‌توانيم از مقدار آلودگي هوا بكاهيم .

بهره‌مندي از روشنايي روز با كنار زدن پرده‌ها و استفاده از رنگ روشن در نقاشي ساختمان به جاي روشن كردن لامپ در طول روز.

گردگيري لامپ‌ها براي صرفه‌جويي در مصرف انرژي، زيرا لامپ‌هاي خاك‌آلوده نسبت به لامپ‌هاي تميز، روشنايي كمتري داشته و انرژي بيشتري هدر مي‌دهند.

خاموش كردن لامپ‌ها هنگامي كه از روشنايي آنها استفاده نمي‌كنيم.

جايگزين كردن لامپ‌هاي معمولي با لامپ‌هاي كم مصرف زيرا عمر اين لامپ‌ها ده برابر عمر لامپ‌هاي معمولي بوده و يك چهارم آنها برق مصرف مي‌كنند.

 

ب) انرژي گرمايي

تقريباً نيمي از انرژي كه در خانه مصرف مي‌كنيم براي گرم كردن فضاست. اگر هريك از ما دماي خانه را حدود 3 درجه كم كنيم، روزانه در مصرف مقدار زيادي سوخت اعم از نفت و گاز صرفه‌جويي كرده‌ايم.

زمستان‌ها با كم كردن درجه حرارت خانه خود درحد 18 درجه سانتيگراد و پوشيدن لباس گرم در مصرف انرژي صرفه‌جويي كنيم.

 

اقدامهاي عملي

راههاي فرار گرما، همچون اطراف چارچوب پنجره، دريچه كولر، دودكش و زير درها را در منازلمان ببنديم.

با بستن پنجره و كشيدن پرده‌ها در هواي سرد از هدر رفتن گرما جلوگيري كنيم.

 

ج) آب گرم

امروزه دسترسي به آب گرم به قدري آسان است كه ما بدون لحظه‌اي فكر كردن آب گرم را باز گذاشته و هدر مي‌دهيم ولي از ياد نبريم كه براي گرم كردن آب، انرژي زيادي مصرف مي‌شود. استفاده بهينه از آب گرم سبب صرفه‌جويي همزمان در مصرف دو ذخيره گرانبهاي زمين يعني آب و انرژي مي‌شود.

 

توصيه‌هاي لازم در اين زمينه عبارتند از:

تنظيم دماي آب گرم در حد مناسب و اطمينان از عدم نشت شيرهاي آب گرم.

استفاده از آب سرد براي آب‌كشي ظروف و لباس‌ها جهت صرفه‌جويي در مصرف انرژي كه صرف گرم كردن آب مي‌شود.

 

د) سرماي يخچال

در طول يك روز شما چند بار در يخچال را باز مي‌كنيد؟

باز كردن در يخچال باعث خروج هواي سرد و ورود هواي گرم به آن مي‌شود. با گرم شدن داخل يخچال، بايد برق بيشتري صرف خنك كردن آن شود. بنابراين :

در يخچال را درمواقع ضروري باز كرده و فوراً ببنديم .

با تميز كردن لوله‌هاي مارپيچ پشت يخچال به بهتر كار كردن آن كمك كنيم.

با بررسي نوار در يخچال‌ و اطمينان از سلامت آن از هدر رفتن سرماي درون يخچال جلوگيري كنيم.

درمواقعي كه يخچال پر نيست آن را با روزنامه پر كنيم. زيرا مواد درون يخچال هواي سرد را در خود نگه مي‌دارند بنابراين يخچال پر، نياز به برق كمتري براي سرد ماندن دارد.

 

هـ) هنگام پخت غذا

آب در ظرف دردار سريعتر به جوش مي‌آيد و در نتيجه انرژي كمتري براي جوش آمدن مصرف مي‌شود پس به هنگام جوشاندن آب يا پختن غذا حتماً درظرف را ببنديم.

ظروف شيشه‌اي و سراميكي حرارت را بيشتر از ظروف ديگر در خود نگه مي‌دارد. پس با استفاده از اين ظروف ، از هدر رفتن گرماي بيش از حد جلوگيري كنيم.

با تنظيم فاصله كف ظرف با سطح شعله از هدر رفتن انرژي گرمايي جلوگيري كنيم.

از ظروف متناسب با حجم غذا و كتري‌هاي كوچك براي تهيه چاي استفاده كنيم.

زمان پخت غذا را با استفاده از ديگهاي زودپز استاندارد كاهش دهيم.

 

هوا و اهميت آن

هوا مخلوطي است بي‌رنگ، بي‌بو كه از عناصر مختلفي تشكيل شده است. اكسيژن موجود در هوا منبع حيات است و بدون آن بيشتر موجودات زنده قادر به ادامه زندگي نيستند.

انسان بدون آب و غذا مي‌تواند چند روزي زندگي كند، اما بدون هوا بيش از چند دقيقه زنده نمي‌ماند.

 

آلودگي هوا

منظور از آلودگي هوا ورود عناصر و تركيبات تازه به هوا و يا تغيير در ميزان عناصر و تركيباتي است كه در ساختار طبيعي آن وجود دارد. مثلاً سرب كه در تركيب طبيعي هوا وجود ندارد ورود آن به هوا نوعي آلودگي است.

دي‌اكسيد كربن هم كه با مقداري مشخص در تركيب اتمسفر (جو يا اقيانوس هوا) وجود دارد، افزايش آن آلودگي هوا محسوب مي‌شود.

هوايي كه در شهرها تنفس مي‌كنيم معمولاً آلوده است و بعضي وقت‌ها بوي نامطبوعي نيز دارد.

هواي آلوده مي‌تواند باعث حساسيت و تحريك بيني و گلو شود و اگر مدتي طولاني در معرض آلودگي قرار داشته باشيم امكان بروز نارسايي‌هاي جدي و خطرناك وجود دارد.

كشيدن سيگار نيز مي‌تواند باعث آلودگي در خانه و محل كار شود. دانشمندان ثابت كرده‌اند كه دود سيگار نه تنها براي افراد سيگاري مضر است بلكه سلامتي افراد غيرسيگاري را كه در معرض آن قرار مي‌گيرند نيز تهديد مي‌كند.

 

منابع آلوده‌كننده هوا

وسايل نقليه موتوري با سوزاندن بنزين و گازوئيل سبب ورود مواد آلاينده به محيط شده و هوا را آلوده مي‌كنند.

صنايع از دو طريق باعث آلودگي هوا مي‌شوند: يكي با مصرف سوخت‌هاي فسيلي (نفت، گازوئيل و ) و ديگري با وارد كردن مواد مختلف به هوا با توجه به نوع توليد آنها مانند كارخانه‌هاي سيمان كه با انتشارات ذرات در جو سبب آلودگي هوا مي‌شوند.

واحدهاي مسكوني و منازل از طريق مصرف سوخت در آشپزخانه و يا به منظور تأمين گرما هوا را آلوده مي‌كنند.

واحدهاي تجاري و خدماتي نيز از طريق مصرف سوخت هوا را آلوده مي‌كنند.

 

اثرات آلودگي هوا

آلودگي هوا سبب نابودي گياهان و ايجاد خسارت‌هاي فراواني به محصولات كشاورزي شده و حيات جانداران را تهديد مي‌كند و اثرات زيانباري نيز روي مواد مختلف همچون مصالح ساختماني ، چرم ، كاغذ و غيره دارد.

به نظر كارشناسان ، در قرن اخير آلودگي هوا سبب تخريب بسياري از آثار تاريخي شده است.

انسان به هنگام تنفس همراه با دريافت اكسيژن از هوا، آلاينده‌هاي موجود آن را نيز وارد بدن خود مي‌كند.

بسياري از بيماريهاي تنفسي، حساسيتهاي پوستي و چشمي و خستگي ذهني و روحي در انسان به علت آلودگي هوا به وجود مي‌آيد.

 

آلودگي صوتي

آلودگي صوتي به نوعي با آلودگي هوا ارتباط دارد. زيرا صوت از طريق هوا پخش مي‌شود. برخي از عواملي كه سبب كاهش آلودگي صوتي مي‌شوند آلودگي هوا را نيز كاهش مي‌دهند مثل فضاي سبز و پوشش گياهي مناسب.

سر و صدا بهداشت رواني جامعه را مختل كرده و موجب نارسايي شنوايي و عوارض ديگر مي‌شود.

سر وصدا آثار مخربي روي قلب و عروق ، دستگاه گوارش و اعصاب و روان دارد. علاوه بر عوارض گفته شده ، فقدان سكوت و آرامش سبب اختلال در يادگيري كودكان مي‌شود.

كاهش وسايل نقليه موتوري بويژه موتورسيكلت‌ها استفاده از وسايل نقليه غيرموتوري مثل دوچرخه، افزايش سطح فضاي سبز، و بالا رفتن سطح آگاهي مردم و رعايت هنجارهاي اجتماعي سبب كاهش آلودگي صوتي مي‌شود.

 

اقدامات عملي

صرفه‌جويي در مصرف انواع مواد سوختي با انجام اقداماتي مانند: تنظيم دستگاه‌هاي سردكننده و گرم‌كننده ، تعمير و سرويس وسايل سوختي خانگي، استفاده صحيح از آب گرم، خاموش كردن چراغ‌هاي اضافي، استفاده صحيح از گاز و درزگيري پنجره‌ها اماكن‌پذير است. از سوي ديگر زياده‌روي در مصرف ، افزايش ميزان زباله‌ها و بي‌توجهي به نحوه جمع‌آوري و دفع آنها موجب آلودگي هوا مي‌شود كه كاهش اين موارد به كاهش آلودگي هوا مي‌انجامد.

استفاده از وسايل نقليه عمومي براي مسافت‌هاي طولاني و استفاده از دوچرخه يا پياده‌روي براي مسافت‌هاي كوتاه به پاكي هوا كمك مي‌كند.

كاشت درخت، احداث باغچه، مراقبت از درختان، پرورش گل و گياه در خانه ، مدرسه ، شهر و روستا به طراوت هوا كمك مي‌كند.

گازها و ذرات آلوده كننده هوا نه تنها مستقيماً سلامت انسان را تهديد مي‌كنند بلكه با به جا گذاشتن اثراتي ديگر از خود مانند اثر گلخانه‌اي، ايجاد شكاف در لايه ازن و ريزش باران‌هاي اسيدي به طور غيرمستقيم سلامت انسان را تهديد كرده و اثرات مخربي در محيط زيست به جا مي‌گذارند.

 

لايه ازن

در فاصله 50-20 كيلومتري از سطح زمين لايه‌اي كره زمين را در برگرفته است كه لايه ازن ناميده مي‌شود. اين لايه همانند يك سپر محافظ، مانع رسيدن اشعه‌هاي خطرناك نور خورشيد به زمين شده و ما را از گزند آن محفوظ مي‌دارد. اين اشعه‌ها در صورت رسيدن به زمين سبب ايجاد بيماري‌هاي چشم و پوست در انسان شده همچنين به محصولات كشاورزي و ماهي‌ها آسيب مي‌رسانند.

 

مواد مؤثر در ايجاد شكاف لايه ازن

برخي از موادي كه ما امروزه به استفاده از آنها عادت كرده‌ايم مي‌توانند باعث ايجاد شكاف در لايه ازن و رسيدن اشعه‌هاي خطرناك نور خورشيد به زمين شوند..

يخچال، دستگاه‌هاي خنك‌كننده و سرمازا مثل كولرهاي گازي، شانه‌هاي تخم‌مرغ و مواد اسفنجي، برخي از انواع اسپري‌ها مانند عطرها و خوشبو كننده‌ها و حالت‌دهنده‌هاي مو، حاوي موادي به نام كلروفلور و كربن‌ها هستند كه مي‌توانند سبب ايجاد شكاف در لايه ازن شود.

دانشمندان موفق شده‌اند تا مواد ديگري را كه زيان كمتري براي محيط زيست دارد جايگزين مواد مخرب لايه ازن يعني كلروفلوروكربنها سازند. در كشور ما نيز اين اقدام به طور همزمان صورت گرفته است و كارخانه‌هاي جديد ساخت يخچال به اين مواد دست يافته‌اند.

 

راههاي جلوگيري از افزايش شكاف لايه ازن

تا حدامكان از وسايلي كه حاوي مواد مخرب لايه ازن بوده و استفاده از آنها ضروري نيست مانند بعضي از اسپري‌ها خودداري كنيم.

به هنگام خريد يخچال و ساير وسايل سردكننده ازآنهايي كه حاوي مواد خطرناك كمتري براي لايه ازن بوده و داراي برچسب «بي‌خطر براي ازن» هستند خريداري كنيم.

 

اثر گلخانه‌اي چيست؟

اگر به طرز كار و عملكرد گلخانه آشنا باشيم مي‌توانيم به اثر گلخانه‌اي پي ببريم. نور خورشيد از ميان شيشه‌هاي گلخانه عبور كرده و با ورود به فضاي گلخانه ديگر راهي براي خروج ندارد. پس در واقع گلخانه وسيله‌اي براي جذب گرماست.

گازهاي موجود در اطراف زمين بخصوص گاز دي‌اكسيد كربن ، گرماي نور خورشيد را جذب كرده و باعث گرم شدن هوا مي‌شوند. پس هرچه مقدار اين گازها بيشتر شود دماي هوا افزايش خواهد يافت.

امروزه با استفاده زياد از سوخت‌هاي فسيلي سبب ورود گازها به هوا شده و به اين ترتيب بايد متذكر شويم كه گرم شدن هوا آن هم فقط به اندازه يك يا دو درجه اثرات منفي زيادي همچون موارد اشاره شده در زير را در پي دارد.

سبب ذوب يخهاي قطبي شمال و جنوب مي‌شود و به اين ترتيب بسياري از كشورها به زير آب خواهند رفت.

آب و هوا تغيير خواهد كرد. در نتيجه بسياري از فرآورده‌هاي كشاورزي و جانوري نابود مي‌شود.

با به زير آب رفتن بسياري از زيستگاه‌ها بخش زيادي از تنوع زيستي گياهي و جانوري را از دست مي‌دهيم.

 

باران اسيدي چيست ؟‌

باراني است كه مواد شيميايي و گازهاي خطرناك موجود در هوا همچون دي‌اكسيد گوگرد و اكسيدهاي نيتروژن را كه از سوزاندن سوخت‌هاي فسيلي (مثل نفت و زغال سنگ) وارد هوا شده‌اند جذب كرده است. اين نوع باران موجب بروز آسيب‌هاي فراواني به درختان، ساختمان‌ها و موجودات درون درياچه‌ها بخصوص ماهيها، مي‌شود.

 

آلودگي هوا در منزل

علاوه بر منابع اصلي آلودگي هوا عوامل بسياري هواي داخل خانه‌ها و مكان‌هاي عمومي را آلوده مي‌كنند كه عبارتند از:

آلاينده‌هاي سوختي ، سرب، دود سيگار، آزبست و آلاينده‌هاي ديگر.

 

الف- آلودگي‌هاي سوختي

مواد سوختي در منازل براي گرم كردن خانه ، گرم كردن آب و پخت غذا به كار مي‌رود.

يكي از مهمترين و خطرناك‌ترين گازهاي حاصل از سوخت، گاز منواكسيد كربن است.

دي‌اكسيد ازت و دي‌اكسيد گوگرد نيز از آلوده‌كننده‌هاي سوختي هستند.

گاز منواكسيد كربن بدون رنگ و بو است و به همين دليل وجود آن به آساني حس نمي‌شود.

در اثر سوخت ناقص مواد، يعني نرسيدن اكسيژن كافي به هنگام سوختن، گاز خطرناك منواكسيد كربن توليد مي‌شود.

مقادير كم گاز منواكسيد كربن سبب حالت گرفتگي، ضعف و درد ماهيچه شده و در مقادير زياد موجب اختلال ادراك، تشنج، بيهوشي و مرگ مي‌شود.

گاز دي‌اكسيد ازت به دستگاه تنفسي آسيب وارد مي‌كند و دي‌اكسيد گوگرد هم موجب التهاب چشم، بيني ، و دستگاه تنفسي مي‌شود.

 

چگونگي ورود گاز منواكسيد كربن به هواي منازل

هرگاه يك منبع ايجاد كننده اين گاز، مثل بخاري بدون دودكش، كرسي زغالي و غيره در منزل وجود داشته باشد و تهويه ساختمان بخوبي انجام نگيرد.

هنگام نصب دستگاه‌هاي مصرف‌كننده سوخت مثل: اجاق ، فر، آبگرمكن، بخاري دستي و غيره بدون وجود تهويه مناسب.

در مناطقي كه از زغال چوب براي گرم شدن استفاده مي‌كنند، چنانچه زغال خوب سرخ نشده باشد گاز منواكسيد كربن توليد مي‌كند.

هرگاه در داخل ساختمان احساس ناراحتي كرده و پس از خروج از فضاي خانه ، علائم ناراحتي از بين برود بخصوص اگر بيش از يك نفر به اين حالت مبتلا شود احتمال وجود گاز منواكسيد كربن در منزل وجود دارد.

 

راههاي كاهش آلودگي سوختي در خانه

وسايل حرارتي بايد توسط افراد متخصص مورد بازديد سالانه قرار گيرد.

دودكش‌ها و لوله بخاري‌ها را هميشه بررسي و آنها را تميز كرده و هرگونه زنگ‌زدگي ، پوسيدگي و ترك خوردگي را در كوره‌هاي حرارتي تعمير كنيم.

وسايل مصرف‌كننده سوخت بايد در جاي مناسب و به شكل صحيح نصب شوند. براي مثال : نصب آبگرمكن گازي درون حمام كاري بسيار خطرناك است.

هيچگاه از بخاري بدون دودكش و كلاهك براي گرم كردن فضاي خانه استفاده نشود.

براي اطمينان از نحوه صحيح كار دستگاههاي حرارتي لازم است آنها به طور مستمر كنترل شوند.

 

ب- سرب

سرب فلز خطرناكي است كه در محصولات بعضي از صنايع همچون رنگ‌سازي، باطري‌سازي، لعابكاري وجود داشته و همچنين در بنزين‌هاي حاوي سرب استفاده مي‌شود.

سرب از راه تنفس و يا وارد شدن گرد و غبار حاوي سرب يا رنگ‌هاي پوسته شده وارد بدن انسان مي‌شود.

سرب در بدن ذخيره مي‌شود و آثار آن غيرقابل برگشت مي‌باشد.

سرب به كودكان حتي قبل از تولد آنها صدمه مي‌زند هرچه سن كودك كمتر باشد خطرسرب براي او بيشتر است.

سرب در مقادير كم مي‌تواند موجب كندي رشد و مشكل يادگيري، افت ضريب هوشي و مشكلات رفتاري در كودكان مي‌شود.

مقدار زياد سرب سبب بالا رفتن فشار خون ، كم‌خوني ، بيماري كليه و اختلال در دستگاه توليد مثل در بزرگسالان مي‌شود.

 

براي كاهش خطرات سرب چه بايد كرد؟

براي نقاشي ساختمان خوب است ابتدا رنگ‌هاي پوسته شده قبل را تاحد امكان با دستمال مرطوب پاك كرد.

هنگام تراشيدن رنگ در و ديوار و سمباده كشيدن به آنها بايد از ماسك استفاده كرد و ساير افراد بخصوص كودكان را از محل گرد و غبار دور كرد.

دستها و اسباب‌بازي‌هاي كودكان را بايد مرتباً شست.

براي جلوگيري از انتشار گرد و غبار حاوي سرب مي‌توان بوسيله دستمال مرطوبي گردگيري كرد.

 

ج- دود سيگار

دود سيگار يكي از عوامل مهم در آلوده ساختن هواي داخل ساختمان است.

دود سيگار علاوه بر فرد سيگاري به افرادي كه هواي آلوده به دود را تنفس مي‌كنند زيان مي‌رساند. و حتي ممكن است موجب سرطان ريه درآنها شود.

دودسيگار خطري جدي براي سلامت كودكان است. كودكاني كه در كنار افراد سيگاري زندگي مي‌كنند در معرض بيماري‌هاي مختلف ريوي همچون برونشيت هستند.

براساس آمار، سالانه بين 150 تا 300 هزار نوزاد و كودك زير 18 ماه در اثر تنفس دودسيگار دچار عفونت دستگاه تنفسي مي‌شوند.

ابتلا به ناراحتي‌هاي گوش، حملات آسم، ايجاد تحريك در دستگاه تنفسي مانند سرفه و عطسه، خلط و خس‌خس كردن از ديگر عوارض سوء تنفس هواي آلوده به دود سيگار است.

تنفس هواي آلوده به دود سيگار در كودكان غيرآسمي نيز موجب بروز علائم آسم مي‌شود.

 

براي كاهش خطرات دود سيگار چه بايد كرد؟

در خانه سيگار نكشيده و به ديگران هم اجازه اين كار را نبايد داد (بخصوص در حضور نوزادان و شيرخواران)

اگر كسي در خانه سيگار كشيد حتماً در و پنجره‌ها را باز كرده تا هوا تهويه شود.

 

د-آزبست

يكي ديگر ازآلاينده‌هاي هواي داخل ساختمان آزبست است كه در عايق‌بندي ساختمان، در مقابل آتش، صدا و سرما به كار مي‌رود. همچنين در عايق‌بندي لوله‌كشي ساختمان استفاده مي‌شود.

ذرات آزبست به دليل پاره شدن عايق‌بندي‌هاي پوسيده و يا هنگام تعميرات ساختمان در هوا منتشر شده و از طريق تنفس وارد بدن انسان مي‌شود.

آثار تخريبي اين ماده در كوتاه مدت بروز نكرده ولي در بلندمدت به صورت سرطان‌هاي سينه و شكم آشكار مي‌شود.

افراد سيگاري بيش از ديگران در معرض اثرات سوء اين ماده هستند.

 

چه بايد كرد؟

چنان چه قسمت‌هاي عايق‌كاري شده منزل نياز به تعمير دارد، حتماً بايد از افراد با تجربه و آشنا به مسائل فني كمك گرفت.

هنگام تعمير عايق‌كاري منزل، افراد خانواده به خصوص كودكان را از محل دور كرد.

پس از تعميرات ساختمان خوب است ابتدا محل را نظافت اساسي كرده سپس از آن استفاده كرد.

 

هـ- ساير آلاينده‌ها

مواد شيميايي مختلف از جمله حشره‌كشها، رنگها، براق‌كننده‌ها ، واكس‌ها ، چسبها، پاك‌كننده‌ها، خوشبو كننده‌ها و سفيد‌كننده‌ها پس از استفاده ، بخشي از آن تبخير شده و وارد هواي تنفسي مي‌شود.

واكنش‌هاي سريع اين مواد عبارتند از: سوزش و خارش چشم، بيني، گلو و سردرد.

تماس طولاني مدت با اين مواد منجر به از دست دادن مقاومت بدن در برابر بيماريها، آسيب به كبد و كليه و دستگاه اعصاب مي‌شود.

 

براي كاهش ورود اين آلاينده‌ها چه مي‌توان كرد؟

از مواد شيميايي در مكان‌هايي استفاده شود كه به خوبي تهويه مي‌شوند. به كار بردن انواع سفيد‌كننده‌ها در حمام و دستشويي كه به خوبي تهويه نمي‌شوند خطرناك است.

اين مواد را به نحوي بايد دسته‌بندي كرد كه امكان پاشيده شدن، نشت كردن، و ريزش نداشته باشد.

استفاده از توري براي جلوگيري از ورود حشرات بهتر از استفاده از مواد حشره‌كش است.

در نقاشي با رنگ‌هاي روغني چنانچه از تينر و حلال‌هاي نفتي استفاده كنيم. اين مواد تبخير شده و هوا را آلوده مي‌كند. به همين دليل چه خوب است از رنگ‌هاي پلاستيك كه با آب رقيق شده و كم‌ضررتر هستند استفاده كرد.

از ذخيره كردن مواد سوختني به خصوص بنزين در محل زندگي خودداري كنيد. زيرا تبخير آن موجب آلودگي هوا مي‌شود.

 

سفر و محيط زيست

با اندكي دقت در رفتارهاي خود متوجه مي‌شويم كه هركدام از ما به نوعي سبب آلودگي و تخريب محيط زيست مي‌شويم.

چه خوب است از خود بپرسيم ما در اين آلودگي چقدر نقش داشته و در بهسازي و پاكسازي محيط اطراف خود چقدر سهيم هستيم؟

اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه بدون مشاركت همگاني اقدامات دولت‌ها نتيجه بخش نخواهد بود. و حفاظت از محيط زيست و منابع محدود حياتي همكاري دسته جمعي و مشاركت عمومي را مي‌طلبد.

در مسافرت ، با رعايت نكات زير مي‌توانيم در كاهش هزينه‌هاي خانوار و آلودگي‌هاي زيست محيطي نقش بسيار مؤثري داشته باشيم:

موتور خودروي خود را تنظيم كنيم، با معاينه فني و تنظيم موتور، بيش از 50 درصد گازهاي خطرناك خروجي از اگزوز كاهش مي‌يابد. ضمن آن كه ميزان مصرف بنزين 15 درصد كاهش مي‌يابد.

باد لاستيك‌ها را تنظيم كنيم تا ضمن بالا رفتن عمر لاستيك‌ها، بنزين كمتري مصرف شود. كم بادي لاستيك‌ها مصرف بنزين را 5درصد افزايش مي‌دهد.

فيلترهاي سوخت را تنظيم كنيم، اين امر تأثير بسزايي در افزايش توان موتور، كاهش مصرف سوخت و به دنبال آن كاهش ورود مواد آلاينده به هوا را دارد.

از حمل وسايل سنگين و غيرضروري در طول سفر بپرهيزيم و تاحدامكان خودرو را سبك نگه داريم. به ازاي هر 45 كيلومتر بار اضافي، ميزان مصرف بنزين1 درصد بيشتر مي‌شود.

با دقت و آرامش و با سرعت متناسب و بدون استفاده از ترمزهاي ناگهاني رانندگي كنيم اين امر سبب كاهش مصرف سوخت و آلودگي هوا مي‌شود.

به منظور جلوگيري از راه‌بندان‌هاي طولاني قوانين راهنمايي و رانندگي را رعايت كنيم.

تاحد امكان از بنزين بدون سرب استفاده كنيم، اين نوع بنزين سبب آلودگي كمتر هوا، افزايش عمر مفيد روغن و برخي از قطعات موتور نيز مي‌شود.

در هنگام سوخت‌گيري از سر ريز شدن باك جلوگيري كنيم.

در توقف‌هاي طولاني و ترافيك‌، موتور خودرو را خاموش كنيم. روشن كردن مجدد موتور، نسبت به روشن نگه داشتن آن براي مدت كوتاه، بنزين كمتري مصرف مي‌كند.

از انداختن هرگونه زباله بر سطح جاده‌ها خودداري كنيم.

از ريختن روغن موتور به داخل جريان آب و يا بر سطح خاك بپرهيزيم، زيرا با ريختن يك ليتر روغن موتور روي زمين، يك ميليون ليتر منابع زيرزميني آب آلوده مي‌شود.

از شستن ظروف كثيف و لباس‌هاي خود در رودخانه يا جوي آب بپرهيزيم، بهتر است آنها را در يك ظرف مخصوص شست و شو داده و آب كثيف باقيمانده را در فاصله‌اي دورتر از منبع آب بريزيم.

از رها كردن انواع باطري‌ها كه به طور عمده در راديو و يا دوربين عكاسي از آنها استفاده مي‌شود، خودداري كنيم، اين باطري‌ها حاوي فلزات خطرناك سنگيني همچون جيوه و كادميوم هستند كه با ورود به خاك سبب آلودگي آن مي‌شوند.

از ورود كيسه‌هاي پلاستيكي به درون آب جلوگيري كنيم. اين پلاستيك‌ها علاوه بر ورود فلزات سنگين خطرناك به درون آب، توسط جانوران درون آب بلعيده شده و يا دور آنها پيچيده و سبب مرگ آنها مي‌شود.

از رها كردن زباله در طبيعت بپرهيزيم و زباله‌هايي كه توسط ديگران به جا مانده است را نيز جمع‌آوري كنيم.

از نصب چادر و گستردن زيرانداز روي گياهان و بستن دچار به شاخه‌هاي ضعيف درختان بپرهيزيم.

از روشن كردن آتش در نزديكي درختان و همچنين گذاشتن ظروف داغ بر روي پوشش گياهي خودداري كنيم.

از شكستن شاخه‌هاي درختان و درختچه‌ها و بوته‌ها و كندن و سوزاندن آنها بپرهيزيم.

از تخريب زيستگاه موجودات وحشي و آزار رساندن به آنها بپرهيزيم. به خاطر داشته باشيم كه ما در خانه آنها مهمان هستيم.

از بردن وسايل نقليه موتوري بر روي رستني‌ها و مراتع خودداري كنيم.

از خريد محصولاتي كه از حيوانات و يا گياهان در معرض خطر انقراض به دست مي‌آيند، خودداري كنيم. به عنوان يك مصرف‌كننده قدرت خريد و انتخاب از آن ماست كه مي‌توان ازآن در جهت حفاظت از حيات وحش استفاده نمود.